Günlük İzler Yazılar

Karpit Nerede Bulunur? (Kalsiyum Karbürün İzinde Samimi Bir Yolculuk) İtiraf edeyim: malzemelerin hikâyelerine zaafım var. Bir avuç gri taşın, ateşle buluşunca sanki bir sihirbaz numarası yapar gibi gaz üretmesine kim kayıtsız kalabilir? Karpitten—yani kalsiyum karbürden—bahsediyorum. Eskiden madencilerin baş lambasını yakan, atölyelerde alevi cıvıldatan, kimyagerlerin deney tüplerinde baloncuklar çıkaran o mütevazı bileşik. “Karpit nerede bulunur?” sorusu aslında bizi sadece bir tedarik adresine değil, sanayi tarihine, günümüz teknolojilerine ve geleceğin malzeme ekosistemine açılan bir kapıya götürüyor. Hadi, beraber bakalım. Karpit Nedir? Kısa ve Net Karpit, kimyasal adıyla kalsiyum karbür (CaC₂), suyla temas ettiğinde asetilen (C₂H₂) gazı ve kalsiyum hidroksit üretir. Tepkime hızlı,…

Sam Yeli Ne Zaman Olur? Tarihsel Kökeni, Kültürel Anlamı ve Bilimsel Yansımaları Giriş: Sıcak Bir Rüzgârın Taşıdığı Anlam İnsanoğlu tarih boyunca rüzgârların yönüne, kokusuna ve taşıdığı mesaja dikkat kesilmiştir. Çünkü her rüzgâr, bir mevsimin, bir döngünün ya da bir değişimin habercisidir. Sam yeli de bu anlamda yalnızca doğa olayı değil, aynı zamanda bir kültürel hafızadır. Anadolu’nun kadim sözlü geleneğinde “ölüm rüzgârı”, “yakıcı nefes” ya da “çöl soluğu” olarak bilinen sam yeli, halk arasında genellikle yaz aylarının kavurucu dönemlerinde hissedilen sıcak, kuru bir rüzgârı ifade eder. Peki, Sam yeli ne zaman olur ve bu doğa olayının tarihsel, kültürel ve bilimsel boyutları…

Rehgüzar Ne Demek? Felsefi Bir Bakışla Keşfe Çıkmak Felsefe, insan düşüncesinin derinliklerine inmek, varoluşun anlamını çözmek için sürekli bir sorgulama ve araştırma sürecidir. Her kelimenin, her kavramın altında bir dünya yatar. Tıpkı “rehgüzar” kelimesinde olduğu gibi. TDK’ya göre, rehgüzar “gidenlerin geçmesi gereken yol” veya “yol” anlamına gelir. Ancak bu basit tanım, kelimenin derinliklerine inmeye başladığımızda çok daha fazlasını ortaya çıkarır. Rehgüzar, sadece bir yol değil, insanın içsel yolculuğunun, bireysel seçimlerinin ve yaşadığı dünyanın belirli bir izini takip etmesinin sembolüdür. Rehgüzar ve Etik Perspektifi: Seçimlerimizin Yolu Etik, doğru ve yanlış, iyi ve kötü arasındaki sınırları tartışırken, “rehgüzar” kelimesi de bir tür…

Kardeşler Arası Sürekli Çatışma ve Kavga Durumunda Ebeveynler Nasıl Davranmalı? Bilimsel merakla şunu sorarak başlayalım: Sürekli kardeş kavgası evinizin talihsiz kaderi mi, yoksa öğrenilebilir ve düzeltilir bir ilişki örüntüsü mü? Deneyler, uzunlamasına çalışmalar ve meta-analizler bize net bir şey söylüyor: Kardeş çatışması rastlantı değil; evdeki duygu düzenleme, güç paylaşımı ve ebeveyn tutumuyla beslenen bir sistem. İyi haber: Sistemler değiştirilebilir. Kısa özet: Ebeveynin tarafsız kalıp koçluk etmesi, eşitsizlik algısını azaltması ve koşullu pekiştirmeyi doğru yönetmesi kavgayı kronikleşmeden çözer; “zorlama döngülerini” kırar. Neyi Düzeltmeye Çalışıyoruz? (Bilimsel Çerçeve) Davranış biliminde “zorlama döngüsü” (coercive cycle) diye bir kavram var: Yetişkinin etkisiz tepkileri ve çocuğun…

Muhit Olarak Ne Demek? Tarihsel Arka Planı ve Günümüzdeki Anlamı Kelimenin kökeni, anlamı ve kullanım bağlamı, bir dilin ne kadar dinamik olduğunu ve tarihsel süreçlerle nasıl evrildiğini gösterir. “Muhit” kelimesi de Türkçede zaman içinde farklı anlamlar kazanmış, ancak günümüzde hala sıklıkla kullanılan bir terim olmuştur. Peki, muhit olarak ne demek? Günümüzde bu kelimenin anlamı ne şekilde şekilleniyor? Geçmişten günümüze, muhitin ne anlama geldiğini ve bu kelimenin toplumsal ve kültürel bağlamlardaki etkisini anlamak, bize dilin ne kadar önemli bir kavram olduğunu gösterir. Muhit Kelimesinin Kökeni ve Anlamı Türkçeye Arapçadan geçmiş olan “muhit”, aslında bir çevreyi, alanı ya da etrafı ifade eden…

Karayemiş Nasıl Yenir? Bir Meyveden Toplumsal Cinsiyet, Adalet ve Dayanışma Dersi Bir meyveyi nasıl yediğimiz, dünyayı nasıl gördüğümüzü anlatır mı? Belki de evet. Karayemiş, yani bazı bölgelerde “taflan” diye bilinen bu küçük ama güçlü meyve, yalnızca sofralarımıza tat katmaz; toplumun çeşitliliğini, birlikte yaşamanın inceliklerini ve adalet arayışımızı da yansıtır. Gelin, “Karayemiş nasıl yenir?” sorusunu sadece bir beslenme meselesi olarak değil, bir toplumsal aynaya dönüşen sembol olarak ele alalım. — Karayemişi Tanımak: Kültürle, Toplumla, Kimlikle Bütünleşen Bir Meyve Karadeniz’in dağ eteklerinde doğan karayemiş, güçlü kökleriyle toprağa tutunan bir direniş sembolü gibidir. Küçüktür ama lezzetlidir; sıradandır ama içinde zengin bir tarih taşır.…

MG HS 20266 Türkiye’ye Ne Zaman Gelecek? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynakların sınırlılığı ve bireysel tercihler arasında yapılacak seçimler, her gün karşılaştığımız ekonomik kararların temelini oluşturur. Bir ekonomist olarak, seçimlerin yalnızca bireyler üzerinde değil, toplumsal refah üzerinde de derin etkiler yarattığını gözlemliyorum. Piyasada en doğru kararları almak, doğru zamanlamayı yapabilmek ve kaynakları verimli kullanabilmek, her ekonominin hedeflediği bir amacıdır. Otomotiv sektörü de bu bağlamda önemli bir yer tutuyor; araç üreticilerinin kararları, hem tüketiciler hem de ülke ekonomileri için ciddi sonuçlar doğuruyor. Bugün ele alacağımız konu ise, MG HS 20266 modelinin Türkiye’ye ne zaman geleceği sorusu. Bu soru, sadece bir otomobilin…

“Karavan park etmek yasak mı?” sorusuna tek kelimelik bir cevap yok. Türkiye’de genel yasak değil; ancak Trafik Yönetmeliği’nin park kuralları, kıyı rejimi ve yerel (valilik/UKOME) kararları sahil, yeşil alan ve belirli bölgelerde sınırlamalar getiriyor. Bu muğlaklık, kötüye de iyiye de kullanılabiliyor. Çözüm: net kurallar + yeterli karavan parkı + hak temelli bir yaklaşım. ([Mevzuat][1]) Karavan Park Etmek Yasak mı? “Yasakçı Kolaycılık”tan Hak Temelli Düzenlemeye Sert konuşacağım: Gelişigüzel “yasak” tabelaları üretmek, kamusal alan yönetimi değildir. Kentlerimiz, sahillerimiz, parklarımız; kimin daha yüksek sesi çıktığının değil, herkesin erişim hakkının mekânlarıdır. Karavan meselesinde aylardır aynı sahneyi izliyoruz: Bir kesim “her yere park ederim” özgürlüğünü,…

Karacabey’de Hangi Göl Var? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Yolculuk Doğaya ve coğrafyaya farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, bazen en tanıdık yerlerde bile yeni anlamlar bulabileceğimizi düşünüyorum. Haritada küçücük görünen bir göl, aslında bir bölgenin tarihini, kültürünü ve kimliğini şekillendiren devasa bir hikâyeye dönüşebilir. İşte tam da bu yüzden, “Karacabey’de hangi göl var?” sorusu yalnızca coğrafi bir merak değil; aynı zamanda küresel ve yerel dinamikleri anlamak için bir davettir. Uluabat Gölü: Karacabey’in Doğal Mirası Karacabey, Bursa’nın batısında yer alan verimli toprakları, tarımsal üretimi ve doğal güzellikleriyle bilinen bir ilçedir. Bu bölgenin en dikkat çeken doğal varlıklarından biri ise Uluabat…

Kara Tavuk Nasıl Bir Kuştur? Bilimsel Bir Merakın Işığında Doğanın Sırlarını Keşfetmek Doğada gözümüzden kaçan, ancak ekosistemin sessiz kahramanları olan canlılar vardır. Kara tavuk da onlardan biri. Belki bahçenizde, orman kenarında ya da bir kır gezisinde karşılaşmışsınızdır; ama onu gerçekten ne kadar tanıyorsunuz? Bu yazıda kara tavuğun dünyasına bilimsel bir merakla yaklaşacak, araştırmalar ve gözlemler ışığında bu ilginç kuşun özelliklerini herkesin anlayabileceği sade bir dille keşfedeceğiz. Kara Tavuk Nedir? Bilimsel Tanımı ve Sınıflandırması Kara tavuk, bilimsel adıyla Tetrao tetrix ya da bazı bölgelerde bilinen adıyla “kara orman tavuğu”, sülüngiller (Phasianidae) familyasına ait bir kuştur. Kuş bilimi (ornitoloji) açısından bakıldığında kara…