Kategori: Makaleler

Araba Nasıl Pert Sayılır? Gerçekten Ne Zaman “Ölü”dür? Hadi gel, bu yazıda hep birlikte “araba nasıl pert sayılır?” sorusuna bir göz atalım. Yani, o eski dostumuzun, yıllardır yolda yol aldığımız, bazen bizimle bazen de bizi zorlarken arka koltuğumuzda uyuduğumuz o arabanın nasıl hayatla bağlarını kopardığını anlamaya çalışalım. Aslında, belki de hepimizin bir gün muhatap olduğu bir soru bu. Hem araç sahibi olmanın, hem de arabanın yaşam döngüsünü gözlemlemenin de bizde bıraktığı düşünceler var. Hani, bir araba her zaman pert sayılacak kadar kötü mü olmalı, yoksa biz mi bu durumu zorlaştırıyoruz? İşte, konunun içine biraz da kendimizi katacağız. Ne dersin? Pert…

Hayatın bir noktasında çoğumuz aynı soruya takılıp kalıyoruz: Kaynaklar neden hep sınırlı, imkânlar neden çoğu zaman “çamurlu” koşullarda ortaya çıkıyor? Bir gölün dibindeki bulanık zeminden zarifçe yükselen nilüferi düşünün. Temiz suda değil, berrak bir cam fanusta hiç değil; tam tersine, çamurun içinden filizlenir. Nilüfer neden çamurda açar? Bu soru, yalnızca biyolojiye değil; ekonominin özüne, insanın seçimlerine ve toplumların kaderine dair güçlü bir metafor sunar. Bu yazıda nilüferin çamurla kurduğu ilişkiyi; mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden ele alacağım. Bir ekonomist kimliğine sığınmadan, kaynak kıtlığıyla boğuşan, seçimlerinin bedelini hisseden herhangi bir insanın iç sesinden bakarak… Çünkü ekonomi, rakamlardan önce hayatın kendisidir.…

Bir sınav sabahının kokusu vardır. Kaynayan çayın buharına karışan heyecan, kapının önünde edilen kısa dualar, omza kondurulan sessiz bir el… LGS sabahı, yalnızca bir ölçme aracıyla değil, kuşaklar boyunca aktarılan anlamlarla da yüklüdür. “LGS’de belirleyici ders hangisi oldu?” sorusu bu yüzden sadece pedagojik ya da istatistiksel bir merak değildir. Bu soru, kültürlerin başarıyı nasıl tanımladığını, ailelerin umutlarını nasıl örgütlediğini ve çocukların kimliklerini hangi semboller üzerinden kurduğunu anlamaya açılan antropolojik bir kapıdır. Bu yazıda, bu kapıdan içeri girerken belli bir uzman rolüne sığınmadan; ritüelleri, sembolleri, akrabalık ilişkilerini, ekonomik sistemleri ve kimlik oluşumunu yan yana düşünmeye davet ediyorum. Sınav Bir Ritüel midir?…

Giresunlular Alevi mi? Tarihsel Bir Perspektif Üzerine Bir İnceleme Geçmişin izlerini takip etmek, yalnızca tarihî olayları anlamak değil, aynı zamanda bugünü şekillendiren köklü kültürel ve toplumsal dinamiklere ışık tutmaktır. Giresun’un tarihsel ve kültürel yapısını incelerken, bu topraklarda yaşayanların kimliklerini, inançlarını ve toplumsal yapılarının nasıl şekillendiğini anlamak, bugünle ilgili daha derin bir perspektif geliştirmemizi sağlar. Giresunluların Alevi olup olmadığı, bölgenin dini yapısı ve inanç sisteminin karmaşık yapısını anlamamıza yardımcı olacak önemli bir soru sunar. Bu yazıda, Giresun’daki toplumsal dönüşümleri ve tarihî kırılma noktalarını inceleyerek, Giresunluların Aleviliği meselesine tarihsel bir bakış açısı getireceğiz. Giresun’un Erken Dönemleri: Osmanlı İmparatorluğu ve Alevilik Giresun’un, Osmanlı…

Dağın Öteki Yüzü Kimin? Hayat, bazen dağlar gibi büyük ve engin olur. Duruşumuz, bakış açımız, en önemlisi durduğumuz yer, dünyanın bize gösterdiği manzarayı şekillendirir. Ya da bir dağın tepesinden bakıldığında, sadece kendi tarafımızı mı görürüz? Dağın öteki yüzü kimin? Belki de hayatımız boyunca sadece kendi yönümüze bakıyor, gözlerimizi hep aynı manzarada sabitliyoruz. Peki, ya öteki yüz? Kimseyi görmeden, kimseye bakmadan yaşadığımızda, orada kimlerin bulunduğunu hiç sorguluyor muyuz? Bu yazı, “dağın öteki yüzü” kavramını, hem metaforik hem de somut anlamda, derinlemesine inceleyecek. Gelişen toplumsal yapılar, güç ilişkileri ve farklı bakış açıları üzerinden “öteki yüz”ün kimler tarafından sahiplenildiğini, nasıl algılandığını ve günümüzde…

İsviçre’yi Kim Yönetiyor? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynaklar sınırlıdır. Bu ekonomik gerçeği her gün, her sektörde ve her seviyede hissederiz. Toplumlar, ekonomilerin verimli işleyebilmesi için bu sınırlı kaynakları nasıl kullanacaklarına karar verirken, pek çok farklı faktörü göz önünde bulundurmak zorundadır. Bu, yalnızca bireysel kararlar için değil, aynı zamanda devletin karar mekanizmaları için de geçerlidir. Özellikle demokratik yapılar, ekonomik kaynakların nasıl tahsis edileceği ve toplumun genel refahı için en uygun stratejilerin nasıl belirleneceği konusunda önemli sorulara yol açar. İsviçre, ekonominin belirli sektörlerinde küresel bir güç olmasına rağmen, yönetim biçimi de kaynakları nasıl kullandığına dair ilginç bir örnek sunmaktadır. Peki, İsviçre’yi kim…

Çemberin Çap Uzunluğunu Nasıl Buluruz? — Ekonomi Perspektifinden Düşünmek Ne kadar soyut ve matematiksel görünse de — “Çemberin çapı” meselesi — ekonomik düşünceyle kurgulandığında, kaynakların kıtlığı, optimize etme ihtiyacı ve karar mekanizmalarının doğası açısından düşündürücü bir metafor haline gelebilir. Günlük hayatta, bütçemizi dengelerken ya da toplumsal kaynakları dağıtırken, tıpkı bir dairenin çapını bulmak için formüle başvurmak gibi, «kaynak + doğru ölçüm + karar» üçlüsüne ihtiyaç duyarız. Bu yazıda çemberin çapını bulma yöntemlerini — aynı zamanda ekonomik paradigmayla örtüşen — mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi penceresinden analiz edeceğiz. Matematiksel Temel: Çemberin Çapı ve Çevresi Formülleri Önce biraz geometri ile başlayalım. Bir…

Zonguldak’ta Kaç Lise Var? Eğitim Coğrafyasında Bir Fotoğraf Bir kentin eğitim haritasını çıkarırken, her okul birer harita noktasıdır; bu noktalar bir araya geldiğinde, o kentin geleceğine dair ipuçları verir. Zonguldak bağlamında “liselerin sayısı” sorusu, sadece sayısal bir veri değil; toplumun eğitim altyapısı, erişim imkânı ve gençlerin geleceğe dair umutlarının resmidir. Bu yazıda, Zonguldak’taki lise sayısını güncel veriler ışığında analiz ediyor; tarihsel arka planı ve günümüzdeki tartışmaları da göz önüne alarak bir değerlendirme sunuyorum. Liselerin sayısı ne kadar, nerelerde yoğunlaşıyor, ilçelere dağılım nasıl — bunlara bakarak kentin eğitim coğrafyasına dair düşünceler üretelim. Zonguldak’ta Kaç Lise Var? Güncel Durum Çeşitli kaynaklara göre,…

Yün Döşek Sağlıklı Mı? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, bazen çok basit bir şeyin, mesela bir yün döşeğin, insanlar üzerindeki etkilerini düşündüğümde, alışılmadık boyutlarda derinlemesine bir analiz yapma isteği duyuyorum. Yün döşek, tarih boyunca pek çok kültürde rahatlık, huzur ve doğal yaşamla ilişkilendirilmiş bir uyku aracıdır. Ancak, sağlıklı mı? Gerçekten de yün döşekler, yalnızca fiziksel değil, psikolojik olarak da bizi nasıl etkiler? Bu yazıda, yün döşeğin sağlığımıza ve psikolojimize etkilerini bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarından inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden Yün Döşek Bilişsel psikoloji, insanların bilgi işleme, düşünme ve öğrenme süreçlerini inceler. Yün döşeğin…

Wi-Fi Paraziti Nedir? Ekonomik Bir Perspektiften Bakış Kaynaklar sınırlıdır. Bu gerçeği her ekonomist bilir. İster bireysel seçimler, isterse de toplumsal düzeyde yapılan kararlar olsun, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Bu kavram, ekonomik analizlerin temel taşlarından biridir. Günümüzde, teknolojinin evrimleşmesiyle birlikte karşımıza çıkan yeni sorunlar da aynı şekilde sınırlı kaynakları nasıl daha verimli kullanabileceğimizi sorgulamamıza neden oluyor. Wi-Fi paraziti de, bu modern dünyada kaynakların nasıl verimsiz kullanılabileceğine dair bir örnektir. Peki, Wi-Fi paraziti nedir ve bunun ekonomi üzerindeki etkileri nelerdir? Bu yazıda, Wi-Fi parazitinin piyasa dinamikleri, bireysel kararlar ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Wi-Fi Paraziti: Teknolojik Bir Sorun, Ekonomik…